Wydawca treści Wydawca treści

Rezerwaty

Na gruntach Nadleśnictwa Lubliniec znajdują się 2 rezerwaty przyrody:
1. Cisy koło Sierakowa
2. Łęg nad Młynówką
Żaden z nich nie ma wyznaczonej otuliny. Zajmują one łącznie powierzchnię 134,84 ha,
co stanowi 0,6% ogólnej powierzchni Nadleśnictwa.

 

Rezerwat Cisy koło Sierakowa. Utworzony Zarządzeniem Ministra Leśnictwa
i Przemysłu Drzewnego z dnia 17 maja 1957 r. Powołany został, jako obszar chroniony ze
względów naukowych i dydaktycznych, w celu zachowania naturalnego stanowiska cisa.

W dokumencie powołującym podano powierzchnię 8,05 ha i obowiązuje ona do chwili
obecnej. Rezerwat należy do najmniejszych obiektów chronionych województwa śląskiego.
Według aktualnego podziału administracyjnego rezerwat należy do leśnictwa Sieraków
i obejmuje wydzielenia f, g, h oddziału 444.
Rezerwat leży w kompleksie leśnym zaliczanym niekiedy do szeroko rozumianych Borów
Stobrawskich. Obejmuje niezróżnicowany, płaski obszar położony na wysokości od 274 do
277 m n.p.m., o nieznacznym nachyleniu w kierunku zachodnim i południowo – zachodnim.
Od południa rezerwat graniczy z nieleśną enklawą zwaną Przywary (lub Przywary Leśne).
Drzewostany w rezerwacie są zróżnicowane gatunkowo w zależności od siedliska.
Wyraźnie wyodrębniają się trzy drzewostany: olchowy z udziałem jesionu – 80 lat, dębowy –
110 lat i dębowo-bukowy – 180 lat z dolnym piętrem grabowym.
W rezerwacie opisano 4 zasadnicze zbiorowiska leśne: łęg jesionowo-olchowy (Fraxino –
Alnetum), środkowopolski bór mieszany (Querco roboris – Pinetum), grąd subkontynentalny
(Tilio – Carpinetum), kwaśną buczynę niżową (Luzulo pilosae – Fagetum).
Istotą rezerwatu jest jednak obecność naturalnych stanowisk cisa pospolitego (Taxus
baccata), któremu w zarządzeniu powołującym zapewniono ochronę czynną. Cisy występują
tu w formie podrostu i nalotu, odnawiają się w sposób naturalny, wymagają jednak ochrony
w postaci grodzenia, ponieważ są chętnie zgryzane i spałowane, szczególnie przez sarny.
Oprócz cisa z gatunków chronionych występuje tu wawrzynek wilczełyko. Rezerwat jest
wymieniany w wykazie siedlisk objętego ochroną ścisłą mchu: widłozęba zielonego
(Dicranum viride), gatunku z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej i Załącznika I Konwencji
Berneńskiej.
W granicach rezerwatu znajdują się także dwa pomniki przyrody: dąb i buk.
W ramach czynnej ochrony gatunku dokonano introdukcji cisa w bezpośrednim
sąsiedztwie rezerwatu, tj. w młodym drzewostanie dębowo – grabowym 444 i, gdzie na
powierzchni 0,40 ha wykonano podsadzenie cisa wyhodowanego w szkółce Nędza (Rudy
Raciborskie) z nasion pozyskanych w rezerwacie. Postuluje się włączenie tego wydzielenia
do rezerwatu.
Zarządzenie Nr 6/2020 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2020 r.  ustanowiło zadania ochronne dla rezerwatu.
Rezerwat nie jest udostępniony do zwiedzania.

Rezerwat Łęg nad Młynówką. Powołany został, jako obszar chroniony
Rozporządzeniem Nr 2/07 Wojewody Śląskiego z dnia 18 stycznia 2007 r. w celu
zachowania ze względów naukowych, przyrodniczych i dydaktycznych biocenoz leśnych,
wodnych i bagiennych w postaci naturalnego lasu łęgowego wraz z całym bogactwem flory
i fauny.
Rezerwat należy do leśnictwa Ponoszów i obejmuje oddziały: 84 a, d, g-j, 85, 98 c-h, 99,
100, 117, 118 o łącznej powierzchni 126,79 ha. Wchodzi w skład, istniejącego tu wcześniej,
Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą oraz obszaru mającego znaczenie dla
Wspólnoty: Łęgi w lasach nad Liswartą PLH240027.
Obszar rezerwatu leży po obu stronach Potoku Jeżowskiego zwanego Młynówką, co
sugeruje sztuczne pochodzenie tego cieku. Jest to jednak ciek naturalny wypływający
z lasów leśnictwa Rędziny na zachód od wsi Jeżowa. Obszar źródliskowy prawdopodobnie
obejmuje ciąg oddziałów od 462 do 468. Zwykle cieki naturalne na takich obszarach
pokrywają się z siecią rowów melioracyjnych, stąd ocena naturalności jest często
niemożliwa. W Nadleśnictwie przyjmuje się początek Potoku Jeżowskiego w oddziale 463.
Potok Jeżowski jest niemal całkowicie uregulowany i wykorzystywany do zasilania licznych
stawów rybnych, a wzdłuż jego koryta nie zachodzą już regularne procesy aluwialne
o szerszym zasięgu – ostatni istotny wylew miał miejsce w roku 2010. W związku z tym
siedliska leśne w rezerwacie (w sensie typologicznym) zostały zaliczone głównie do olsów
jesionowych, a nie, jak sugeruje nazwa rezerwatu do lasów łęgowych. Obecnie ponad 77%
powierzchni leśnej rezerwatu zaliczono do olsu jesionowego, ok. 17% do olsu, a ok. 5%
zajmują: LMw i BMw. W rezerwacie opisano 2 chronione zbiorowiska leśne, będące
zasadniczym powodem jego powołania: podgórski łęg jesionowy (Carici remotae –
Fraxinetum) i łęg jesionowo – olchowy (Fraxino – Alnetum). Oprócz tego fragmenty olsu
porzeczkowego (Ribeso nigri – Alnetum), a także fragmenty nieleśnych zbiorowisk
bagiennych, torfowiskowych, źródliskowych i wodnych. Szczególnie wysoko oceniany jest
stan zachowania podgórskiego łęgu jesionowego. W rezerwacie stwierdzono obecność
stanowisk kilku roślin chronionych.
Większość drzewostanów – ponad 90% powierzchni, buduje olcha, przy czym
drzewostany w wieku ponad 90 lat zajmują ponad 56% powierzchni leśnej zalesionej.
Z pozostałych gatunków jedynie drzewostany brzozowe w wieku 70 – 80 lat mają istotny
udział; zajmują ok. 6% powierzchni. Jesion – zasadniczy wraz z olchą gatunek łęgowy, nie
osiąga znacznego udziału – jest panujący tylko w dwóch drzewostanach zajmujących mniej
niż 3% powierzchni, a jako gatunek współpanujący i domieszkowy (głównie
w drzewostanach olchowych) zajmuje niewiele ponad 13% powierzchni lasów rezerwatu.
W związku z panującym w dalszym ciągu zamieraniem jasionu, należy się liczyć
w najbliższym czasie z postępującym ograniczaniem jego udziału. W rezerwacie istnieją dwa
drzewa uznane za pomniki przyrody: wiąz szypułkowy i jesion wyniosły – obecnie martwy
(2019 r.).
Obszar rezerwatu nie jest odrębną ostoją zwierząt, nie są także dostępne aktualne
opracowania faunistyczne. Podawane niekiedy gatunki zwierząt mające występować
w rezerwacie nie są potwierdzone.
Zarządzenie Nr 1/2025 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 7 stycznia 2025 r. ustanowiło zadania ochronne dla rezerwatu.
Rezerwat nie jest udostępniony do zwiedzania – niebieski szlak turystyczny (Olesno –
Woźniki) na krótkim odcinku biegnie wzdłuż północnej granicy rezerwatu. W rezerwacie nie
ma czynnych ciągów komunikacyjnych i nie jest penetrowany w stopniu zagrażającym jego
wartościom przyrodniczym.